De wereld is in de greep van het nieuwe coronavirus. Ook Nederland telt nu zijn eerste coronapatiënt. De prangende vraag is nu: hoe bescherm je de organisaties tegen een epidemie?.
Ook voordat de eerste besmetting in Nederland een feit was, ondervonden veel bedrijven de gevolgen van deze gezondheidscrisis, doordat leveranciers of afnemers in het buitenland de deuren gesloten hadden. Het is nog niet te voorspellen hoeveel mensen in Nederland ziek zullen worden. Maar de vraag die elke organisatie zich nu moet stellen, is: ben ik voorbereid op een epidemie?
Een overzicht van de grote virusuitbraken in de afgelopen eeuw:
1918-1920 Spaanse griep: Met 20 tot 40 miljoen slachtoffers is de Spaanse griep de dodelijkste grieppandemie van de afgelopen eeuw. In Nederland vielen 28.000 doden. Vooral jonge mannen werden getroffen door de ziekte.
1957-1958 Aziatische griep: De Aziatische griep is vermoedelijk verspreid door varkens. Kinderen en jongvolwassenen werden het hardst getroffen. De griep kostte ongeveer 1 miljoen mensen het leven.
1968-1969 Hongkonggriep: Dit virus, ook wel de Mao-griep genoemd, ontstond waarschijnlijk in China, maar werd bekend na een grote uitbraak in Hongkong. De griep kostte 1 miljoen mensen het leven.
2002-2003 SARS: Het SARS-virus is ook een coronavirus. Ruim 8000 mensen werden ziek van het virus en 774 overleefden de besmetting niet.
2009-2011 Mexicaanse griep: Ook dit virus is vermoedelijk ontstaan bij varkens. Wereldwijd stierven tussen de 123.000 en 203.000 mensen aan de Mexicaanse griep.
2012 MERS: Ook het MERS-virus is een coronavirus. Het heeft ongeveer dezelfde klachten als SARS en het nieuwe coronavirus. Er zijn ondertussen 640 mensen aan overleden.
Voorbereiding op een epidemie begint bij goed kijken naar de organisatie:
Als de epidemie jouw organisatie heeft bereikt, is het te laat om plannen te maken. Stel daarom nu een team samen dat verantwoordelijk is voor het maken van het bedrijfscontinuïteitsplan. In dit team moeten mensen zitten uit alle disciplines van het bedrijf, zoals de facilitaire dienst, IT, Communicatie, HR en Financiën. Het is van belang dat er mensen in zitten die kennis hebben van optreden in crisismomenten, bijvoorbeeld het hoofd Beveiliging of de veiligheidskundige.
Zorg dat volstrekt duidelijk is wie in het team de leiding heeft. Als de nood aan de man komt, moet er geen twijfel zijn over wie de beslissingen neemt.
Hou de communicatie in eigen handen. Mensen hebben behoefte aan duidelijkheid. Geruchten en desinformatie zijn schadelijk. Zorg ervoor dat je goed geïnformeerd bent. Het RIVM en de Wereldgezondheidsorganisatie leveren betrouwbare informatie. Ook jouw arbodienst kan helpen adviezen en de voorlichting aan medewerkers.
Oefen het bedrijfscontinuïteitsplan voordat er een crisis uitbreekt.
De overheid erkent dat COVID-19 werkgevers voor buitengewone moeilijkheden kan plaatsen. In Nederland hebben met name technologiebedrijven problemen doordat leveranciers en afnemers platliggen. Medewerkers die in gebieden zijn geweest waar het virus reeds is geconstateerd, werken minimaal twee weken vanuit huis.
Nederlandse bedrijven die hinder ondervinden van het coronavirus mogen daarom een beroep doen op de regeling voor werktijdverkorting. Eerder werd de deeltijd-WW ook opengesteld voor bedrijven die hinder ondervonden van het SARS-virus.
Er moet sprake zijn van een direct verband tussen de werkvermindering en de gevolgen van de uitbraak van het coronavirus. Bedrijven komen in aanmerking als ze minimaal twee, tot maximaal 24 weken 20 procent minder werk in de gehele onderneming hebben.
FME, de brancheorganisatie voor de technische industrie is blij met deze mogelijkheid voor de door het coronavirus getroffen bedrijven. FME pleit al langer voor inzet van de werktijdverkortingsregeling en deeltijd-ww in bepaalde omstandigheden.
Nestlé Nederland heeft vandaag maatregelen aangekondigd om zijn personeel te beschermen tegen het coronavirus. Zo stelt de voedingsmiddelenproducent zakelijke tripjes uit, of laat bijeenkomsten via andere communicatiemiddelen plaatsvinden.
Er zijn een aantal organisatorische en technische maatregelen die je als werkgever kunt treffen om de verspreidingskans van virussen zo klein mogelijk te maken:
Informatieoverdracht over de preventieve maatregelen en bekendheid geven aan het soort symptomen dat aan de betreffende griepsoort gepaard gaat. Hiermee wordt bereikt dat er geen onnodige ongerustheid ontstaat, maar dat men wel alert is op het eigen gedrag hierin en dat van de ander en dat men de eerste symptomen onderkent. Dit geldt bij het personeel ook voor de thuissituatie. Zijn er mensen met symptomen? Vraag ze om thuis te blijven.
Wanneer personeel internationale reizen moeten maken naar risicogebieden, extra voorzorgmaatregelen nemen: voorlichting over gedragsmaatregelen aldaar. Na terugkomst zo nodig enige tijd het contact met ander personeel beperken of vermijden en extra de gezondheid bewaken.
Lees ook: Reizend personeel? Denk aan je zorgplicht
Een voorziening hiervoor regelen en zorgen dat er een goed diagnostiekprotocol aanwezig is met de benodigde hulpmiddelen. Vraag je arbodienst om advies.
Samenkomst met grotere groepen mensen in relatief kleine ruimtes voorkomen. Als men zich niet goed voelt, niet even aanzien, maar snel melden.
Het is verbazingwekkend hoeveel mensen de meest basale hygiëneregels niet kennen of zich er niets van aantrekken. Wat zijn ze ook al weer?
Zeer regelmatig de handen wassen met zeep. Zeker na een niesbui of het snuiten van de neus, maar ook na reizen met het openbaar vervoer of bezoek aan een gemeenschappelijk toilet. Dertig seconden wassen is al genoeg om het merendeel van de bacteriën te verwijderen.
Vaak vergeten: de handen goed drogen is minstens net zo belangrijk. Maak de handen in twintig seconden goed droog met een papieren handdoekje en gooi dat daarna weg.
Geen gelegenheid om de handen te wassen? Wrijf de gel over de hele hand inclusief de vingertoppen volgens de aanwijzingen op het etiket. Een goede alcoholgel doodt 99,9 procent van de bacteriën op de handen, mits goed gebruikt.
Laat medewerkers toetsenborden, muizen en werkoppervlaktes extra goed schoon houden. Vraag de schoonmaakploeg om lichtknoppen, deurknoppen, kranen en de leuning van de trap extra onder handen te nemen. Dit kan een (verdere) uitbraak voorkomen.
Zet af en toe het raam open in de kantoortuin, de werkplaats of elke andere binnenwerkplek. Na niezen of hoesten in een slecht geventileerde ruimte blijven de virusdeeltjes in de lucht zweven. Ventileren schoont de binnenlucht op en dat maakt de kans kleiner om besmette vochtdruppeltjes in te ademen.
Bron: SRHM.org, RIVM, Arbo Jaarboek, ANP
