Sollicitatie bij de FIOD: een dagje in de huid van ‘crimineel Ed’

31 januari 2020

Wervingsdag De FIOD wil ‘andere’ fiscaal rechercheurs. Iedereen kon solliciteren, 24 kandidaten mochten met ‘crimineel geld’ hun creativiteit tonen.

Veel kinderen willen het liefst politieagent, brandweerman of detective worden. Spannend, avontuurlijk. Voor wie dat kinderlijke enthousiasme nog steeds voelt, zette de fiscale opsporingsdienst FIOD eind december een vacature voor rechercheur online, waar iedereen op kon solliciteren. Dat wil zeggen: zónder de juiste opleiding en ervaring.

We zijn op zoek naar „een aanvulling binnen ons team” en willen deze keer „niet samenwerken met de usual suspects”, schreef de opsporingsdienst eind vorig jaar. De enige eis: je moest op 25 januari beschikbaar zijn, om in groepsverband een zaak op te lossen. 725 mensen reageerden, uiteindelijk mochten 24 mensen langskomen.

Plaatsvervangend directeur Conny Kokje benadrukt dat de FIOD, onderdeel van de Belastingdienst, zich in een luxepositie bevindt als het gaat om het vinden van nieuwe rechercheurs. „We krijgen bij elke openstaande vacature genoeg aanmeldingen, dus we ontspringen de dans als het gaat om de krapte op de arbeidsmarkt.” Per maand neemt de FIOD zo’n 25 mensen aan en leidt die op tot rechercheur. Maar veel medewerkers van de dienst hebben dezelfde achtergrond: financieel, fiscaal of vanuit de opsporingsdiensten. Inmiddels worden er ook data-analisten aangenomen, „maar dan nog hebben we een aardig geijkt profiel”, zegt Kokje.

En daar wil de FIOD iets aan doen. In plaats van zélf te kiezen welke achtergronden interessant zouden kunnen zijn, schreef de opsporingsdienst daarom een open sollicitatie uit.

Creatief met geldstromen

Met z’n achten moeten de sollicitanten deze zaterdag 45 minuten lang in de huid van een crimineel kruipen. De fictieve Edje van Utrecht vraagt de drie groepen om advies: hij wil een solide plan voor als hij er niet meer is, zodat zijn twee vrouwen en vier kinderen kunnen beschikken over de 30 miljoen die nu nog verstopt zit in schimmige constructies. Hoe krijgt hij dat geld boven water zónder dat de FIOD op de stoep staat?

Tijdens de opdracht wordt door de FIOD-medewerkers gelet op samenwerking, vasthoudendheid, creativiteit. Kokje: „Dat hebben criminelen namelijk ook. We zijn hier constant op zoek naar nieuwe manieren om geldstromen te achterhalen.”

FIOD-medewerker Dorine Stahlie, die een achtergrond heeft in het strafrecht, waarschuwt de kandidaten vooraf: „Zorg dat je met verschillende oplossingen komt. Anders trekt de FIOD straks aan één touwtje en stort de hele boel in elkaar.” Het is dus belangrijk dat ze het geld niet alleen versluieren, maar daar ook een goede rechtvaardiging voor bedenken. Het geld in bitcoins stoppen is bijvoorbeeld niet genoeg – er moet ook een legitieme verklaring zijn voor het bezit van zo’n smak geld.

We zoeken constant naar nieuwe manieren om geldstromen te achterhalen

Conny Kokje plv directeur FIOD

Schadeclaims na een ongeluk, huizen die verbouwd worden met zwart geld, kluizen op een vliegveld waar kostbare goederen in verstopt liggen. Een hoop ‘oplossingen’ passeren de revue. Duidelijk is dat veel kandidaten hun huiswerk hebben gedaan: zaken die recentelijk het nieuws haalden, worden ter sprake gebracht. Een deelneemster uit de bancaire sector brengt haar kennis over bitcoins in, een vastgoedhandelaar wordt gevraagd hoe het ook alweer zat met de regels rondom een huis kopen.

Een kunstkenner uit het oosten van het land ziet voor zichzelf een rol weggelegd als informant binnen zijn eigen sector. Hij werkte al eens met de FIOD samen toen deze vijftien jaar geleden op de Rotary kwam waarschuwen voor geld dat zich van de onder- naar de bovenwereld kon verplaatsen. Hij zag weleens verdachte zaken in de kunstgalerie die hij toen bezat. Vreemde transacties, schilderijen die binnen een jaar ineens voor het drievoudige verkocht werden. Daarover tipte hij de FIOD destijds.

Dynamiek

Twee medewerkers van de FIOD houden per groep bij hoe iedereen presteert. „Eigenlijk zijn deze formulieren bedoeld voor sollicitaties, terwijl je hier meer naar de dynamiek kijkt”, erkent recruiter Maria Hallensleben. Toch is het goed om iedereen in een groep, waarin elke deelnemer zich van zijn assertieve kant wil laten zien, individueel te beoordelen, zegt ze. „Je wil niet alleen dingen opschrijven van degenen die heel aanwezig zijn.”

Tegelijkertijd roept de opdracht met Edje van Utrecht ook een vraag op. Is de opsporingsdienst niet bang dat de sollicitanten een verkeerd beeld krijgen, en toch weer vertrekken als het echte werk niet zo spannend blijkt te zijn als vandaag?

„We hopen dat mensen deze dag ook aangrijpen om vragen te stellen”, zegt Hallensleben. „Als je denkt dat je 80 procent van de tijd de straat op gaat om op criminelen te jagen, dan zit je hier inderdaad niet goed.”

Toch is de spanning en het speurwerk wel een veel gehoord argument om bij de FIOD te willen werken. „Ik houd van het doorgronden van mensen en van het speurwerk”, zegt Birgit Zuurbier (53), in het dagelijks leven zzp’er in personeelswerk. Helemaal onbekend met de materie is ze niet: ze werkte bijna 25 jaar in de bancaire sector en heeft een opleiding gevolgd tot fiscaal jurist. „Ik ben nieuwsgierig en ik kan anders denken, dus ik zou hier goed passen.” Al is haar achtergrond dus wel degelijk ‘relevant’ voor de functie. „Terwijl ze juist iets anders zoeken.”

Zouhair el Atmioui (40), docent economie aan een roc, denkt dat alle deelnemers evenveel kans maken. „Ze zoeken creativiteit en andersdenkenden. Dat kan dus werkelijk iedereen zijn.” Hij solliciteert om bij te dragen aan een veiliger samenleving – een andere veelgehoorde reden om hier te zijn. „In mijn klaslokaal zie ik veel problematiek met bijvoorbeeld drugs. Als docent kun je beperkt optreden, terwijl je als medewerker van de FIOD meer aan dit soort criminaliteit kunt doen.”

Na de wervingsdag blijken vier van de 24 mensen uitgenodigd voor een gesprek. De FIOD wil niet prijsgeven wat voor profielen ze hebben. De dag heeft in ieder geval nog een heel ander voordeel gehad, zegt recruiter Hallensleben: zichtbaarheid bij potentiële kandidaten voor andere functies. „Werven we nu voor posities als officemanager of recruiter, waar wél een krappere arbeidsmarkt voor bestaat, dan hebben mensen ons in gedachten.”

Deel
  • Over ons

    Jurgens-Partners staat bekend om integriteit, commitment, oog voor detail, een professionele benadering en persoonlijke touch. Met beide benen op de grond! Wij hechten veel waarde aan het nakomen van afspraken, gaan met zorg om met gegevens van onze opdrachtgevers en zijn transparant in onze communicatie. Read more…

  • Executive search

    Jurgens-Partners beschikt over een uitgebreid netwerk, met de (juiste) keuze bepaald u de toekomst van uw organisatie. Een verkeerde keuze heeft onherroepelijk gevolgen. Niet alleen financieel, maar ook voor uw interne organisatie en de reputatie van uw bedrijf ... Read more…

  • Interim management

    In elke onderneming zijn er periodes waarin de bestaande functionele invulling niet meer voldoet: een omslag die op zeer korte termijn moet worden gerealiseerd, een ingrijpende herstructurering, dreigende insolventie of de behoefte om onverwachte vacatures in te vullen. Read more…